O. Jacek Salij - "Rozmowy ze 安i皻ym Augustynem"

安i皻y Ojcze, w swoim nauczaniu wskazujesz na liczne teksty biblijne, g這sz帷e bosko嗆 Ducha 安i皻ego. Ale niekt鏎e teksty s Ci szczeg鏊nie drogie, cz瘰to do nich powracasz.

疾 Duch 安i皻y jest Bogiem, wo豉 Pismo s這wami Aposto豉: "Czy nie wiecie, 瞠 jeste軼ie 鈍i徠yni Boga i 瞠 Duch Bo篡 wwas mieszka?" (1 Kor 3,16) B鏬 bowiem mieszka wswojej 鈍i徠yni. Nie jako s逝ga mieszka Duch Bo篡 w 鈍i徠yni Bo瞠j. Jeszcze wyra幡iej m闚i si o tym w innym miejscu: "Czy nie wiecie, 瞠 cia豉 wasze s 鈍i徠yni Ducha 安i皻ego w was, kt鏎ego macie od Boga, i 瞠 ju nie nale篡cie do siebie? Za wielk bowiem cen zostali軼ie nabyci. Chwalcie wi璚 Boga w ciele waszym" (1 Kor 6,19n).1

Nauczasz, Ojcze, 瞠 Duch 安i皻y jest osobow Mi這軼i, kt鏎 z陰czeni s Przedwieczny Ojciec i Jednorodzony Syn.

Powiada Pismo 安i皻e: "B鏬 jest mi這軼i" (1 J 4,8) oraz 瞠 jest ona "z Boga" (w.7) i 瞠 w nas sprawia to, i "trwamy wBogu", a "On w nas" (w.12n), a ponadto, 瞠 "udzieli nam ze swego Ducha" (w.13). Sam Duch jest Bogiem Mi這軼i. Je郵i w鈔鏚 dar闚 Bo篡ch nie ma nic wi瘯szego ponad mi這嗆 ije郵i nie ma wi瘯szego daru Bo瞠go ni Duch 安i皻y, wynika st康, 瞠 On sam jest mi這軼i - On, kt鏎y jest zar闚no Bogiem, jak z Boga. Ije郵i mi這嗆, jak Ojciec kocha Syna, a Syn Ojca, objawia niewys這wion wsp鏊not Ich Obu, to godzi si przyj望, 瞠 w豉軼iw nazw Tego, kt鏎y jest wsp鏊nym Duchem Ich Obu, jest Mi這嗆. Wprawdzie zdrowa wiara i rozum ka膨 pami皻a o tym, 瞠 w Tr鎩cy nie tylko sam Duch 安i皻y jest mi這軼i, jednak瞠 - id帷 za powy窺zymi argumentami - nie jest pomy趾 nazywa Go w spos鏏 w豉軼iwy Mi這軼i. Podobnie nie On jeden jest w Tr鎩cy duchem 鈍i皻ym, gdy zar闚no Ojciec jest duchem, jak Syn, a r闚nie 鈍i皻ym jest Ojciec i Syn, a jednak nie jest pomy趾 nazywa Go w spos鏏 w豉軼iwy Duchem 安i皻ym.2

Spr鏏uj w豉snymi s這wami przedstawi t prawd, 瞠 Duch 安i皻y jest Mi這軼i Ojca i Syna. Znaczy to, i za ma這 by鄉y powiedzieli, stwierdzaj帷, 瞠 Ojciec i Syn doskonale si kochaj. Ich mi這嗆 wzajemna nie jest tylko jako軼i, cho熲y niesko鎍zon. Jest Osob, Bogiem prawdziwym, r闚nym Im wB鏀twie Duchem 安i皻ym. Tote Ojciec i Syn s tak niewyobra瘸lnie zjednoczeni Duchem 安i皻ym, 瞠 trzy Osoby Boskie - Ojciec, Syn i Duch 安i皻y - cho realnie odr瑿ne, s jednym jedynym, niepodzielnym Bogiem. Mam pytanie nast瘼uj帷e: Co z tej Tajemnicy Boskiej wynika dla nas ludzi?

W niewidzialnej i niezniszczalnej Tr鎩cy, kt鏎 wyznaje ig這si wiara nasza i Ko軼i馧 katolicki, B鏬 Ojciec jest Ojcem nie Ducha 安i皻ego, lecz Syna; za B鏬 Syn jest Synem nie Ducha 安i皻ego, lecz Ojca; natomiast B鏬 Duch 安i皻y nie jest Duchem samego tylko Ojca ani samego tylko Syna, lecz Ojca i Syna. Tote przez Tego, kt鏎y jest wsp鏊ny Ojcu i Synowi, mamy budowa wsp鏊not wzajemn oraz wsp鏊not z Bogiem. Przez ten Dar, kt鏎y jest jeden od Nich Obu, mamy 陰czy si w jedno, a jest nim Duch 安i皻y - B鏬 i Dar Bo篡. WNim bowiem dokonuje si nasze pojednanie z Bogiem i nasze radowanie si Bogiem.3

To niesamowite! Duch 安i皻y, Boska Osobowa Mi這嗆 陰cz帷a Ojca i Syna, jest sk豉dany w darze ludziom, aby鄉y wNim si zjednoczyli! Aby鄉y na郵adowali t jedno嗆, jak z陰czeni s Ojciec i Syn! Przecie to a wo豉 o mi這嗆 z naszej strony!

C騜 bowiem pomog豉by nam znajomo嗆 dobra, gdyby鄉y go nie mi這wali? Ot騜 "mi這嗆 rozlana jest w sercach naszych przez Ducha 安i皻ego, kt鏎y zosta nam dany" (Rz 5,5). Poniewa za od posiadania prawdziwych d鏏r oddalaj nas grzechy, "mi這嗆 zakrywa mn鏀two grzech闚" (1 P 4,8).4

M闚i si, 瞠 podobnie jak prawem Bo篡m, jakie otrzymali 砰dzi, jest Dekalog, tak Prawem Nowego Testamentu jest sam Duch 安i皻y. Czy idea ta ma jakie podstawy biblijne?

Prawo, jakie na g鏎ze Synaj otrzyma s逝ga Bo篡, Moj瞠sz, by這 napisane palcem Bo篡m (Wj 31,18). Ot騜 wKsi璕ach Ewangelii z ca陰 otwarto軼i wyja郾iono, 瞠 palec Bo篡 oznacza Ducha 安i皻ego. Jeden Ewangelista powiada bowiem: "palcem Bo篡m wyrzucam z貫 duchy" (π 11,20). Drugi to samo przedstawia tak: "Duchem Bo篡m wyrzucam z貫 duchy" (Mt 12,28).5

Ale ten argument mnie jeszcze nie przekonuje.

W wymiarze cieni zapowiadaj帷ych rzeczy przysz貫, prawo, zapisane palcem Bo篡m, zosta這 nadane w pi耩dziesi徠 dni po ofiarowaniu baranka bez skazy. Tak samo, w samej rzeczywisto軼i wskazanej w Nowym Testamencie, Duch 安i皻y zosta udzielony zniebios w pi耩dziesi徠 dni po zwyci瘰twie Niepokalanego Baranka Chrystusa.6

A co s康zi o idei, 瞠 Duch 安i皻y jest dusz Ko軼io豉?

Sp鎩rzcie, co czyni dusza w ciele. O篡wia wszystkie cz這nki: oczyma widzi, uszami s造szy, nosem odbiera zapachy, j瞛ykiem m闚i, r瘯oma pracuje, nogami chodzi. Jest jednocze郾ie we wszystkich cz這nkach, aby je o篡wia. 砰cie daje wszystkim cz這nkom, zadania poszczeg鏊nym. Oko nie s造szy, ucho nie widzi, nie widzi j瞛yk; ucho ani oko nie przemawia, a jednak 篡je. 砰je ucho, 篡je j瞛yk; r騜ne s zadania, ale 篡cie wsp鏊ne. Tak samo jest z Ko軼io貫m Bo篡m: w jednych 鈍i皻ych czyni cuda, winnych naucza prawdy, w innych strze瞠 dziewictwa, w jeszcze innych - ma鹵e雟kiej skromno軼i. Wjednych czyni to, w drugich tamto, ka盥y ma swoje zadania, ale 篡cie jest wszystkim wsp鏊ne. Ot騜 czym dusza dla cia豉, tym Duch 安i皻y dla Cia豉 Chrystusowego, kt鏎ym jest Ko軼i馧. Duch 安i皻y sprawia wca造m Ko軼iele to, co dusza we wszystkich cz這nkach jednego cia豉. Ale chcia豚ym was ostrzec, zwr鏂i wasz uwag, wskaza, czego macie si ba. Je瞠li od cia豉 ludzkiego odci望 jaki cz這nek, np. r瘯, palec, stop - czy dusza biegnie za tym, co odci皻e? Kiedy cz這nek ten nale瘸 do cia豉, ona go o篡wia豉; odci皻y traci 篡cie. Podobnie chrze軼ijanin jest katolikiem, dop鏦i 篡je w ciele; odci皻y staje si heretykiem. Duch nie pod捫a za odci皻ym cz這nkiem. Je郵i zatem chcecie mie 篡cie od Ducha 安i皻ego, zachowujcie mi這嗆, kochajcie prawd, t瘰knijcie za jedno軼i, aosi庵niecie 篡cie wieczne.7

Tak, prawda o Duchu 安i皻ym zawsze jest g這szona w perspektywie Bo瞠go dzie豉 陰czenia ludzi w jedno. Przecie ju Zes豉nie Ducha 安i皻ego zosta這 w Dziejach Apostolskich opisane jako wydarzenie przeciwstawne do budowy wie篡 Babel.

Zobaczy B鏬 pych budowniczych wie篡 Babel i wprowadzi pomi璠zy nich zamieszanie, aby nie mogli porozumie si mow. Tak wi璚 pycha sprawi豉 powstanie r騜nych j瞛yk闚. Ot騜 podobnie jak pycha spowodowa豉 r騜norodno嗆 j瞛yk闚, tak samo pokora Chrystusa r騜ne j瞛yki po陰czy豉 w jedno. Ko軼i馧 陰czy to, co wie瘸 Babel podzieli豉. Z jednego j瞛yka powsta造 liczne - nie dziw si, pycha to sprawi豉. Z wielu j瞛yk闚 powstaje jeden - nie dziw si, mi這嗆 to sprawia. Nawet je郵i d德i瘯i nale膨 do r騜nych j瞛yk闚, jednego Boga wzywa si w sercu, do jednego pokoju si d捫y.8

Jednak瞠 dar j瞛yk闚 nie jest dzi w Ko軼iele darem powszednim.

Czy obecnie Duch 安i皻y nie jest udzielany? Zatem dlaczego nikt nie przemawia j瞛ykami wszystkich narod闚, tak jak to by這 ztymi, kt鏎ych Duch 安i皻y nape軟i w闚czas? Bo wype軟i這 si ju to, co tamto wydarzenie oznacza這. Ko軼i馧 mie軼i si w闚czas w jednym domu, kiedy przyj掖 Ducha 安i皻ego. Niewielu ludzi w nim by這, ale by造 w nim j瞛yki ca貫go 鈍iata. Jak瞠 obecnie si rozszerzy! Tamten ma造 Ko軼i馧, m闚i帷y j瞛ykami wszystkich narod闚, jest tym samym wielkim Ko軼io貫m, kt鏎y od wschodu s這鎍a a do zachodu pos逝guje si j瞛ykami wszystkich narod闚. Obecnie wype軟ia si to, co w tamtym wydarzeniu by這 zapowiedziane.9

Zdarza si przecie i dzi, 瞠 Duch 安i皻y odnawia dla wierz帷ych charyzmaty pierwotnego Ko軼io豉. Zwykle ludzie przyjmuj je w dzi瘯czynieniu, dla budowania wiary i mi這軼i. Ale jak wiadomo, nawet takich dar闚 Bo篡ch cz這wiek potrafi nadu篡. Przestrzega przed tym ju Aposto Pawe.

Aposto powiada: "Gdybym m闚i j瞛ykami ludzi i anio堯w, ami這軼i bym nie mia; gdybym mia dar prorokowania, ami這軼i bym nie mia, niczym jestem, nic mi nie pomo瞠" (1 Kor 13). Wynika st康, 瞠 mo瞠 si zdarzy, i ludzie niegodni 篡cia wiecznego i Kr鏊estwa Niebios zostan pokropieni jakimi darami Ducha 安i皻ego. Nie maj mi這軼i, a bez niej dary te nie s wprawdzie niczym, ale nic im nie pomog. Dar proroctwa nie prowadzi przecie do Kr鏊estwa Bo瞠go, je郵i zabraknie mi這軼i, mi這嗆 za bez daru proroctwa z pewno軼i tam prowadzi.10

Tak d逝go zatrzymali鄉y si nad darem j瞛yk闚. Mo瞠 by jeszcze, Ojcze, skomentowa ten szczeg馧, 瞠 w dniu Zes豉nia Ducha 安i皻ego spocz窸y na Aposto豉ch j瞛yki ogniste.

Zst徙i Duch 安i皻y pod postaci ognia, aby spali siano naszej cielesno軼i, z這to za, aby roz瘸rzy i oczy軼i.11

I jeszcze takie pytanie: Co oznacza Zes豉nie Ducha 安i皻ego, skoro ju prorocy dzia豉li Jego moc?

Nie bez pomocy Ducha 安i皻ego zapowiadali prorocy przysz貫 wydarzenia. Tak samo dzi瘯i Duchowi 安i皻emu rozpoznali Pana w Dzieci璚iu starzec Symeon i wdowa Anna (π 2,26n). R闚nie Zachariasz i El瘺ieta przez Ducha 安i皻ego wyg這sili tak wiele rzeczy o Panu ju pocz皻ym, ale jeszcze nie narodzonym (π 1,41n 67n). Jednak瞠 "Duch jeszcze nie by dany" (J 7,39), tzn. nie zosta豉 jeszcze udzielona ta pe軟ia 豉ski duchowej, dzi瘯i kt鏎ej zgromadzeni Aposto這wie m闚ili wszystkimi j瞛ykami istali si w ten spos鏏 zapowiedzi przysz貫go Ko軼io豉. Dzi瘯i tej 豉sce duchowej ludy si 陰cz w jedno, grzechy s odpuszczane wzd逝 i wszerz ca貫j ziemi i tysi帷e tysi璚y ludzi jedna si z Bogiem.12

Zreszt samo wcielenie Syna Bo瞠go dokona這 si moc Ducha 安i皻ego. "Duch 安i皻y zst徙i na Ciebie i moc Najwy窺zego Ci os這ni" - powiedzia anio Maryi (π 1,35). Ojcze, pyta貫m Ci oto ju w poprzedniej rozmowie, ale ci庵le bardzo intryguj mnie s這wa Pana Jezusa, 瞠 Jego odej軼ie od nas jest warunkiem przyj軼ia Ducha 安i皻ego: "Po篡teczne jest dla was moje odej軼ie. Bo je瞠li nie odejd, Pocieszyciel nie przyjdzie do was. A je瞠li odejd, po郵 Go do was" (J 16,7).

Dlaczego Pan postanowi da Ducha dopiero po swoim zmartwychwstaniu? Przecie od Niego otrzymali鄉y najwi瘯sze dary, gdy dzi瘯i Niemu mi這嗆 Bo瘸 rozlana jest w sercach naszych (Rz 5,5). Jaki sens si za tym kryje? Ot騜 Pan postanowi tak dlatego, aby nasza mi這嗆 rozgrza豉 si w zmartwychwstaniu i oddzieli豉 si od mi這軼i 鈍iata, tak, aby ca豉 d捫y豉 do Boga. Tutaj bowiem rodzimy si i umieramy, i to, co jest tutaj, nie jest warte naszej mi這軼i. Zatem wznie鄉y si mi這軼i, zamieszkajmy nasz mi這軼i na wysoko軼i, t mi這軼i, kt鏎 kochamy Boga. W naszej ziemskiej pielgrzymce zwa瘸jmy tylko na to, 瞠 tutaj nie b璠ziemy przebywa wiecznie, dobrym za 篡ciem przygotujemy sobie mieszkanie tam, sk康 nigdy nie odejdziemy. Albowiem Pan nasz Jezus Chrystus po swoim zmartwychwstaniu "ju nie umiera, 鄉ier nie ma ju nad Nim w豉dzy" (Rz 6,9). Oto co mamy kocha. Oto dlaczego Pan nie chcia udzieli Ducha, dop鏦i nie zosta uwielbiony: chcia bowiem w swoim ciele objawi 篡cie, kt鏎ego jeszcze nie mamy, ale kt鏎ego spodziewamy si w zmartwychwstaniu.13

I zaraz po swoim zmartwychwstaniu Chrystus "tchn掖 na nich ipowiedzia im: We幟ijcie Ducha 安i皻ego: kt鏎ym odpu軼icie grzechy, s im odpuszczone, a kt鏎ym zatrzymacie, s im zatrzymane" (J 20,22n).

"Tchn掖 na nich". Uczyni to Ten, kt鏎y tchnieniem o篡wi pierwszego cz這wieka; podni鏀 go z b這ta, kiedy tchnieniem udzieli cz這nkom duszy. Teraz r闚nie tchn掖 na nich, aby powstali z b這ta i wyrzekli si brudnych czyn闚.14

Ojcze Czcigodny, a na koniec powiedz nam jeszcze par s堯w na temat tyle daj帷ej do my郵enia wypowiedzi z Listu do Rzymian: "Gdy nie umiemy modli si jak trzeba, sam Duch przyczynia si za nami w j瘯ach, kt鏎ych nie da si wyrazi s這wami" (8,26).

Nie j璚zy Duch 安i皻y w sobie i u siebie, w Naj鈍i皻szej Tr鎩cy, w wiekuistej boskiej substancji. J璚zy w nas, tzn. sprawia, 瞠 my j璚zymy. Wielka to sprawa, 瞠 sam Duch 安i皻y uczy nas j瘯闚. Przypomina nam, 瞠鄉y pielgrzymami i uczy nas t瘰kni do ojczyzny, tak 瞠 sam t瘰knot j璚zymy. Komu na tym 鈍iecie dobrze, a raczej kto s康zi, 瞠 mu dobrze, ten skrzeczy jak kruk: rozpiera go cielesna rado嗆 i obfito嗆 rzeczy doczesnych i puste szcz窷cie. Kto za czuje si przygnieciony 鄉iertelno軼i i daleki od Pana, kto wie o tym, 瞠 nie osi庵n掖 jeszcze obiecanej mu chwa造 wiecznej, ale ma j dopiero w nadziei - kto o tym wie, ten j璚zy. I dop鏦i z tego powodu j璚zy, dobrze czyni: Duch nauczy go j瘯闚, od go喚bicy nauczy si j璚ze. Wielu bowiem j璚zy wziemskim nieszcz窷ciu: z豉mani utrapieniem, dotkni璚i chorob, uwi瞛ieni lub skuci w kajdany, podczas morskiej burzy lub w 鈔odku zasadzek nieprzyjacielskich. Ale j璚z w闚czas nie j瘯iem go喚bicy, nie mi這軼i Bo膨, nie duchowo j璚z. Kiedy zostan uwolnieni z tych ucisk闚, wykrzykuj g這郾o: bo s to kruki, nie go喚bice. Gdy Noe wypu軼i z arki kruka, ten nie powr鏂i; wypuszczona go喚bica powr鏂i豉. Mia Noe kruka, mia r闚nie go喚bic, oba rodzaje ptak闚 przebywa造 w arce. Arka zapowiada豉 Ko軼i馧. Wynika st康, 瞠 w tym potopie 鈍iatowym oba rodzaje musz przebywa w Ko軼iele: i kruk, i go喚bica. Kruki to ci, kt鏎zy swojego szukaj. Go喚bice - ci, kt鏎zy szukaj tego, co Chrystusowe.15

Oby鄉y tylko byli go喚bicami!

PRZYPISY:

  1. [«]  De Trinitate, lib. 7, cap. 3,6 (PL 42,939).
  2. [«]  Dz. cyt., lib. 15, cap. 37 (PL 42,1086).
  3. [«]  Sermo. 71,18 (PL 38,456).
  4. [«]  Tam瞠.
  5. [«]  Epist. 55,29 (PL 33,218).
  6. [«]  Quaest. in Heptateuchum, lib. 2,70 (PL 34,620).
  7. [«]  Sermo. 267,4 (PL 38,1231).
  8. [«]  In Ioan. Ev., tr. 6,10 (PL 35,1430).
  9. [«]  Sermo. 267,3 (PL 38,1231).
  10. [«]  De diversis quaest. ad Simpl., lib. 2, q. 1,8 (PL 40,136).
  11. [«]  Enarr. II in Ps 18,7 (PL 36,161).
  12. [«]  In Ioan Ev., tr. 52,8 (PL 35,1772).
  13. [«]  Dz. cyt., tr. 32,9 (PL 35,1646n).
  14. [«]  Dz. cyt., tr. 32,6 (PL 35,1645).
  15. [«]  Dz. cyt., tr. 6,2 (PL 35,1426).

  NA POCZ﹗EK ROZDZIAΣ  
POWR紘 NA STRON G紟N POWR紘 DO MENU Biblioteka wirtualna Spis tre軼i